België kent grosso modo vijf fiscale steunmaatregelen voor onderzoek en ontwikkeling die ons helpen excelleren op het internationale toneel. Vooral de innovatie-aftrek stimuleert ondernemingen om hun activiteiten in ons land uit te bouwen en te behouden.
Fiscale stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling
De Belgische vennootschapsbelasting bevat een aantal bijzonderheden die er specifiek op gericht zijn om activiteiten van onderzoek en ontwikkeling (O&O) te ondersteunen en te stimuleren. Dat loont want met hun gezamenlijke jaarlijkse investeringen van meer dan 15 miljard euro zijn de Belgische ondernemingen vice-innovatiekampioen in Europa. De innovatie-investeringen van de private bedragen in België 2,4% van het bbp en laten daarmee enkel Zweden voorgaan. Zelfs in absolute bedragen staan de Belgische bedrijven in de top 5 van innovatie-investeringen. In nagenoeg elke sector zijn de Belgische ondernemingen vaak aanzienlijk innovatiever dan hun gemiddelde buitenlandse tegenhangers. (zie ‘Fig.1’)
Bovendien steeg het aantal onderzoekers in België tussen 2014 en 2024 met maar liefst 60%. De voordelen van de stimulansen overstijgen op (middel)lange termijn dus de directe kosten die ze met zich meebrengen. (zie ‘Fig.2’)
Vijf fiscale regimes voor innovatie
Concreet kent België vijf fiscale regimes die onderzoek en ontwikkeling in ons land aanmoedigen. Strikt genomen hebben (enkel) de innovatieaftrek en de technologieaftrek betrekking op de vennootschapsbelasting, maar voor de thematische volledigheid bespreken we ze hieronder kort alle vijf.
- De innovatieaftrek is waarschijnlijk het paradepaardje. De netto-inkomsten uit bepaalde intellectuele eigendomsrechten worden namelijk voor 85% vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Het gaat onder andere om industriële octrooien, intellectueel beschermde geneesmiddelen en auteursrechtelijk beschermde software.
- De technologieaftrek is het onderdeel van de investeringsaftrek dat voorziet in een aftrek voor investeringen in octrooien en vaste activa ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling ten belope van 13,5% van het geïnvesteerde bedrag. Ondernemingen die de technologieaftrek niet toepassen, kunnen een beroep doen op de gelijkaardige regeling van het belastingkrediet O&O. Dat voorziet in een vermindering van de verschuldigde belasting met een deel van de investering in octrooien en O&O.
- Ook het investeren in menselijk kapitaal wordt aangemoedigd: werkgevers worden namelijk – onder bepaalde voorwaarden – vrijgesteld van de doorstorting van de bedrijfsvoorheffing op de lonen van hun onderzoekers ten belope van 80%. Voor meer informatie over de verschillende vrijstellingen van doorstorting van bedrijfsvoorheffing zie fiche ‘BV-kortingen’.
- Tot die categorie van stimulansen voor investeringen in menselijk kapitaal behoren ook de innovatiepremie. Via de innovatiepremie kunnen werkgevers een onbelaste bonus toekennen aan een werknemer die een innovatie voorstelt met een reële waardetoevoeging aan het bedrijf.
- Ook het expatregime voor onderzoekers behoort tot de categorie ‘menselijk kapitaal’. Via het expatregime kunnen in België tewerkgestelde onderzoekers die in het buitenland zijn aangeworven volledig onbelast tot 30% boven op hun brutoloon ontvangen via de zogenaamde ‘kosten eigen aan de werkgever’.
Het is duidelijk dat België haar innovatie – terecht – een warm hart toedraagt. De uitdagingen die zich stellen versterken alleen maar de noodzaak om te innoveren en zichzelf te heruitvinden.
